Kontynuuj W tej witrynie stosujemy pliki cookies. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej zezwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym Użytkownika. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w "Polityce Cookies".


» ZM GOAP - podsumowanie.

 

 

 ZM GOAP – nowy system gospodarowania odpadami

 
Z końcem 2013 r. upłynęło 6 miesięcy funkcjonowania nowego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, a także niespełna 20 miesięcy działalności Związku Międzygminnego „Gospodarka Odpadami Aglomeracji Poznańskiej”, który miasto Poznań i 9 sąsiednich gmin utworzyły dla sprawnego wprowadzenia nowych rozwiązań. Często nazywane są one „rewolucją śmieciową” i to określenie obrazuje ogrom zmian i zadań jakie ZM GOAP miał do wykonania.  

Jest on jednym z najmłodszych i największych związków międzygminnych w Województwie Wielkopolskim. Tworzy go obecnie (po wystąpieniu Suchego Lasu} 9 miast i gmin zamieszkanych przez ponad 715 tys. osób. Na obszarze tym zarejestrowanych jest ok. 150 tys. podmiotów gospodarczych. Dzisiaj Związek to:

  • zbudowana od podstaw infrastruktura techniczna i informatyczna
  • ok. 112 tys. przyjętych deklaracji o opłatach za odpady komunalne
  • ok. 700.000 mieszkańców ujętych w bazie
  • ponad 80 tys. rozesłanych pism z indywidualnym numerem  subkonta
  • akcje edukacyjne popularyzujące nowy system
  • spotkania z mieszkańcami i publikacje w mediach
  • tysiące prowadzonych postępowań podatkowych i windykacyjnych 

20 miesięcy Związku

Dla zorganizowania sprawnego odbioru oraz właściwego zagospodarowania odpadów wytwarzanych przez mieszkańców, urzędy i firmy utworzono właśnie ZM GOAP. Jego władze ukonstytuowały się 2 kwietnia 2012 r. Wtedy też ruszyły prace analityczne i organizacyjne. Koncentrowały się one m.in. na dostosowaniu statutu do wymagań znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie oraz uwzględnieniu w jego zapisach, że jeden z uczestników, miasto Poznań, buduje spalarnię. Przewidywane oddanie w 2016r. Instalacji Termicznego Przetwarzania Odpadów Komunalnych kompleksowo rozwiąże kwestie zagospodarowania odpadów z terenu Związku.

Wiele z ówczesnych działań Związku, m. in. opracowanie planu finansowego czy projektów uchwał określających podział na sektory, wybór metody i stawki opłat oraz zasady odbioru odpadów uwarunkowanych było rozstrzygnięciami i decyzjami innych instytucji. W oparciu o stanowisko samorządów Zgromadzenie Związku przyjęło 10 września 2012 r. plan finansowy oraz zasady wnoszenia składek przez jego uczestników. Na tej podstawie na przełomie listopada i grudnia wynajęto pomieszczenia na siedzibę, zakupiono pierwsze komputery i drukarki oraz uruchomiono stronę internetową. 

6 listopada 2012 r. weszła w życie, mająca zasadnicze znaczenie dla tworzonego systemu, uchwała Sejmiku Województwa Wielkopolskiego o wyznaczeniu w oparciu o Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami regionów oraz instalacji odbioru odpadów. Na jej podstawie Związek opracował propozycje kalkulacji kosztów odbioru i zagospodarowania odpadów, które przedstawione zostały na posiedzeniu Zgromadzenia 28 grudnia 2012 r.

Wzbudziły one duże zainteresowanie, wzmocnione jeszcze przez zapowiedzi kolejnej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku. Po uwzględnieniu tych zmian oraz opinii mieszkańców 12 marca 2013 r. Zgromadzenie Związku przyjęło uchwały określające metodę naliczania opłat, wysokość stawek, wzór deklaracji oraz regulamin odbioru odpadów. Po ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego stały się one aktami prawa miejscowego.

Na ich podstawie Związek mógł podejmować kolejne ważne dla budowania nowego systemu decyzje i działania: 

19 kwietnia 2013 r. – podpisano z Zakładem Zagospodarowania Odpadów umowy na odbiór odpadów i prowadzenie Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, 

2 maja 2013 r. – otwarto Biuro Obsługi Klienta oraz 10 delegatur  Związku w gminach. Rozpoczęto przyjmowanie deklaracji od mieszkańców połączone z intensywną kampanią informacyjno-edukacyjną. W jej ramach mobilny punkt informacyjny ekobus odwiedził wszystkie gminy, odbyły się dziesiątki spotkań z mieszkańcami, rozprowadzono tysiące ulotek, ukazały się setki publikacji. 

16 maja 2013 r. – ZM GOAP ogłosił przetarg na wyłonienie firm odbierających odpady z 23 sektorów, na jakie został podzielony obszar Związku. W związku ze zmianami, jakie na wniosek firm biorących udział w przetargu zostały wprowadzone w SIWZ, termin składania ofert wydłużono do 7 sierpnia.  

11 czerwca 2013r. – podpisano umowy z RemondisSanitech i 6 innymi firmami na odbiór odpadów w tzw. okresie przejściowym, od 1 lipca do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przetargu. 

1 lipca 2013  nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi wszedł w życie. Na obszarze ZM GOAP nie zanotowano poważniejszych komplikacji, choć jednostkowe utrudnienia bywały i zgodnie z nowymi zasadami odpady od mieszkańców odbierano sprawnie i właściwie je zagospodarowywano.  

Przetargi w sektorach

Od 1 lipca 2013 obsługę mieszkańców obszaru ZM przejęły firmy, które podpisały ze Związkiem umowy na okres przejściowy. Zawarto je do końca 2013 r. zakładając, że do tego czasu rozstrzygnięty zostanie przetarg na obsługę poszczególnych sektorów. Jego wyniki ogłoszono 18 września. Prawomocnie wyłonić firmy udało się w 6 sektorach obejmujących Buk, Murowaną Goślinę, Oborniki, Pobiedziska i częściowo Czerwonak.  W kolejnych 10 sektorach przetarg unieważniono, gdyż najniższe zaoferowane ceny były wyższe od kwoty przewidzianej przez zamawiającego. W listopadzie 2013 r. ogłoszono na ich obsługę ponowny przetarg. Z uwagi na liczne zapytania dotyczące SIWZ oraz wprowadzane w nim zmiany termin składania ofert przedłużono do 17 marca br.

Najwięcej kontrowersji wzbudziło wybranie w przetargu do obsługi 6 sektorów zamieszkanych przez ponad 400 tys. osób konsorcjum FB Serwis, które zaoferowało ceny kilkakrotnie niższe od innych uczestników. Zaskarżyli oni decyzję Związku do Krajowej Izby Odwoławczej dowodząc, że cena wybranego wykonawcy jest rażąco niska a ponadto, że jego baza magazynowo-transportowa nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska. KIO  odrzuciła zarzut o niskiej cenie, natomiast nakazała przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sprawie bazy. Działając zgodnie z wyrokiem KIO Związek przeprowadził takie postępowanie. Konsorcjum FB Serwis nie wykazało w nim, że baza spełnia wymagania ani nie wskazało innej bazy. Podjęta więc została decyzja o unieważnieniu przetargu także w tych 6 sektorach. Obecnie prowadzony jest dialog techniczny, w którym wypracowane zostaną zasady SIWZ i ogłoszony zostanie ponowny przetarg. Związek zdecydował także dokonać kontroli wszystkich baz i sortowni należących do firm prowadzących działalność w zakresie gospodarki odpadami. W pierwszej kolejności skontrolowane zostaną bazy 17 firm, z którymi Związek ma obecnie podpisane umowy na odbiór odpadów.

Stan zaawansowania procedur przetargowych na obszarze Związku przedstawia się następująco:

 
 Odbiór i zagospodarowanie odpadów

Przez 6 miesięcy funkcjonowania nowego systemu z obszaru ZM GOAP odebrano łącznie 133,1 tys. ton odpadów komunalnych, w tym odpadów zmieszanych 112.6 tys. t oraz 13.8 tys. ton odpadów zbieranych selektywnie i 6.5 tys. ton odpadów zielonych.  Statystyczny mieszkaniec Związku wytwarza rocznie  314 kg odpadów komunalnych zmieszanych. A ogólna masa odpadów komunalnych przypadających na jednego mieszkańca  wynosi 372 kg rocznie. 

 
 

Ilość odpadów zmieszanych odebranych z terenu Związku jest zbliżona do szacunkowych wielkości przyjętych podczas opracowywania założeń nowego systemu. Wystąpiły jednak znaczące różnice w poszczególnych miesiącach. Znamienny jest przyrost odpadów w październiku, związany zapewne z początkiem roku akademickiego i pojawieniem się w Poznaniu kilkudziesięciu tysięcy studentów. Jak przepływy liczby mieszkańców  przekładają się na wpływy finansowe Związku jest kwestią wymagającą dalszych analiz. Obecny poziom płatności w stosunku do wpłat zadeklarowanych sięga 90 proc. Związek prowadzi działania kontrolne i windykacyjne zmierzające do eliminowania nieprawidłowości. Między innymi rozesłano ponad 12 tys. pism z wezwaniami do wniesienia opłaty. 

 

Spośród ok. 133,1 tys. ton odpadów zmieszanych odebranych w minionym półroczu na składowiska skierowano 79,6 tys. ton. Stanowi to 60 proc. natomiast różnym formom przetworzenia poddawanych jest 40 proc. odpadów. Odsetek ten powinien się zwiększać w kolejnych latach. Między innymi poprzez upowszechnienie selektywnej zbiórki odpadów. Jej prowadzenie zadeklarowało 94,1 proc. mieszkańców Związku, jednak w poszczególnych gminach poziom woli segregowania jest zróżnicowany od 85,1 proc. w Kostrzynie Wlkp. do 97,9 proc. w Buku.


Pomimo szerokiego prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów wynikająca ze sprawozdań ilość odpadów zebranych w tej formie wydaje się niezadowalająca. Zebrane 13,8 tys. ton to zaledwie ok. 10 proc. ogólnej masy odpadów komunalnych. Związek będzie podejmował różnorodne działania edukacyjne i promocyjne, a także kontrolne, zmierzające do zwiększenia poziomu ilości odpadów zbieranych selektywnie. Natomiast wprowadzenie w ramach nowego systemu bezpłatnego odbioru odpadów zielonych z nieruchomości zamieszkałych spowodowało ogromny przyrost tej frakcji odpadów. Bywały przypadki, że na jednej niewielkiej posesji powstawało 50 worków z odpadami zielonymi. Kwestie odbioru odpadów zielonych wymagają więc uszczegółowienia. 

Zgłoszenia i sygnały mieszkańców

 

Wprowadzenie nowych rozwiązań było skomplikowaną operacją organizacyjną i logistyczną obejmującą tysiące klientów, występowały więc niekiedy utrudnienia dla mieszkańców. Wynikające głównie z braku pojemników czy zmian harmonogramów odbioru. Wszelkie nieprawidłowości Związek i współpracujące z nim firmy odbierające odpady starały się szybko eliminować. Potwierdzeniem skuteczności tych działań są statystyki zgłoszeń od mieszkańców. W lipcu i sierpniu było ich ponad pięć tysięcy, w listopadzie i grudniu liczba zgłoszeń spadła do około 1500 miesięcznie.

Wraz z doskonaleniem funkcjonowania nowego systemu nieprawidłowości powinno ubywać. Sprzyjać temu będzie wyłonienie w przetargach firm odbierających odpady oraz wprowadzenie zmian w Regulaminie utrzymania czystości i porządku. Obecnie trwają nad nimi konsultacje społeczne. Do udziału w nich zapraszamy wszystkich mieszkańców. Zachęcamy do przekazywania uwag i opinii drogą elektroniczną poprzez wypełnienie ankiety znajdującej się na stronie www.goap.org.pl.  Zapraszamy także do udziału w debatach  organizowanych w najbliższych dniach przez Związek.  

KONSULTACJE SPOŁECZNE